ნანი ღვამბერია​ ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალაბასთუმნის საჯარო სკოლის სამოქალაქო განათლების მასწავლებელია, რომელიც მომავალი თაობის აღზრდა-განათლებას დიდი ენთუზიაზმითა და სიყვარულით ემსახურება. 

მისი თქმით, მასწავლებლის ენთუზიაზმი უმნიშვნელოვანესია, რადგან  მისი დამოკიდებულება და სიყვარული საგნის მიმართ გადამდებია. ამ მიდგომებით პედაგოგი მოსწავლეებისთვის სამაგალითოა და მისი საგანი კი მოსწავლეებისთვის ერთ-ერთი საყვარელი. 

etaloni.ge-ს ბლიც-კითხვებს ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალაბასთუმნის საჯარო სკოლის პედაგოგი ნანი ღვამბერია პასუხობს. 

- მოსწავლეს პასუხისმგებლობას ვასწავლით მაშინ, როდესაც...

- მოსწავლეში პასუხისმგებლობის ჩამოყალიბება მიზანმიმართული და გააზრებული პროცესია. ვფიქრობ, პასუხისმგებლობას ვასწავლით მაშინ, როდესაც მას არჩევანის თავისუფლებას ვაძლევთ. პასუხისმგებლობა პირდაპირ კავშირშია გადაწყვეტილების მიღებასთან — თუ მოსწავლეს ყველაფერს დეტალურად მივუთითებთ, ის მხოლოდ მითითებების შემსრულებელი ხდება. თუმცა, როდესაც ვაძლევთ შესაძლებლობას თავად აირჩიოს დავალების ფორმატი, პროექტის თემა ან დროის გადანაწილების გზა, ის გრძნობს, რომ შედეგი მის არჩევანზეა დამოკიდებული და უფრო გააზრებულად ეკიდება საკუთარ საქმიანობას.

პასუხისმგებლობის განვითარებაში დიდი როლი აქვს ნდობასაც. როდესაც მოსწავლეს მნიშვნელოვან საქმეს ვაბარებთ და კონკრეტულ როლებს ვანიჭებთ — მაგალითად, ჯგუფის ლიდერის, ის სწავლობს არა მხოლოდ საკუთარ საქმეზე, არამედ საერთო მიზანზე ზრუნვასაც. ნდობა მისთვის ძლიერი მოტივატორია და თვითშეფასებასაც ზრდის.

ამასთანავე, აუცილებელია მკაფიო მოლოდინებისა და საზღვრების განსაზღვრა. მოსწავლემ წინასწარ უნდა იცოდეს წესები, ვადები და ხარისხის კრიტერიუმები. როდესაც ზუსტად ესმის, რა მოეთხოვება და რა ჩაითვლება შესრულებულ სამუშაოდ, მას უფრო მარტივად შეუძლია პასუხისმგებლობის აღება საკუთარ ქმედებებზე. ამგვარად, პასუხისმგებლობის სწავლება ნიშნავს არა კონტროლის გამკაცრებას, არამედ დამოუკიდებლობის, ნდობისა და გააზრებული არჩევანის შესაძლებლობის შექმნას.

- მოსწავლეს წარმატებისკენ უბიძგებს...

- მოსწავლეს წარმატებისკენ პირველ რიგში უბიძგებს პოზიტიური უკუკავშირი და აღიარება. მხოლოდ ნიშანი ხშირად არ არის საკმარისი — მოსწავლისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია იმის განცდა, რომ მისი ძალისხმევა შეამჩნიეს და დააფასეს. განსაკუთრებით ეფექტურია მაშინ, როდესაც ვაქებთ არა მხოლოდ საბოლოო შედეგს, არამედ იმ პროცესს, მონდომებასა და სტრატეგიას, რომელიც მან მიზნის მისაღწევად გამოიყენა. ასეთ შემთხვევაში მოსწავლე სწავლობს, რომ წარმატება შრომის შედეგია და არა შემთხვევითი მოვლენა. გარდა ამისა, გადამწყვეტ როლს თამაშობს მხარდამჭერი გარემო. უსაფრთხო, ემპათიური და პატივისცემაზე დაფუძნებული გარემო საუკეთესო საფუძველია მოსწავლის განვითარების, თავდაჯერებისა და წარმატებისთვის.

- სკოლა მოსწავლეს უნდა აძლევდეს არა მხოლოდ ცოდნას, არამედ...

- სკოლა თანამედროვე სამყაროში აღარ არის მხოლოდ ინფორმაციის გადაცემის წყარო — ინფორმაცია დღეს ყველგან ხელმისაწვდომია. ამიტომ სკოლამ მოსწავლეს უნდა მისცეს არა მხოლოდ ცოდნა, არამედ ის უნარები და ღირებულებები, რომლებიც მას მომავალში
დამოუკიდებელ და წარმატებულ პიროვნებად ჩამოაყალიბებს.

პირველ რიგში, ეს არის 21-ე საუკუნის უნარ-ჩვევები — კრიტიკული აზროვნება, კრეატიულობა, კომუნიკაცია და კოლაბორაცია. მხოლოდ ფაქტების ცოდნა საკმარისი აღარ არის, თუ მოსწავლეს არ შეუძლია ინფორმაციის გაანალიზება, პრობლემების შემოქმედებითად გადაჭრა, საკუთარი აზრის არგუმენტირებულად გადმოცემა და გუნდში ეფექტურად მუშაობა.

განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს თვითგანვითარების უნარს — სკოლამ უნდა ასწავლოს, როგორ მოიძიოს მოსწავლემ სანდო ინფორმაცია, როგორ დასვას სწორი კითხვები და როგორ მართოს საკუთარი სწავლა მთელი ცხოვრების განმავლობაში.

სკოლამ უნდა ჩამოუყალიბოს მოსწავლეს ღირებულებები და მოქალაქეობრივი პასუხისმგებლობა — ტოლერანტობა. სწორედ ამ ერთობლიობაში იქმნება განათლება, რომელიც არა მხოლოდ ცოდნას, არამედ სრულფასოვან პიროვნებას აყალიბებს.

-  მოსწავლეებს შორის მეგობრობა მნიშვნელოვანია, რადგან...

- მეგობრობა სკოლაში ქმნის ემოციურ უსაფრთხოებას, რაც ამცირებს სტრესს და აუმჯობესებს სწავლის შედეგებს. მეგობრებთან ურთიერთობა ავითარებს სოციალურ უნარებს — კონფლიქტის მართვას, ემპათიას, თანამშრომლობას. ასევე ზრდის მოტივაციას, რადგან მოსწავლე სკოლაში დადის არა მხოლოდ საგნების, არამედ ურთიერთობების გამოც. მეგობრობა აყალიბებს კუთვნილების განცდას, რაც ბავშვს აძლევს ძალას თვითგანვითარებისთვის.

- სწავლა ხდება საინტერესო, როდესაც...

- სწავლა საინტერესო ხდება მაშინ, როცა ცოდნა რეალურ ცხოვრებას უკავშირდება და პრაქტიკულად გამოიყენება. როდესაც მოსწავლე თავად არის აქტიური მონაწილე — აკეთებს კვლევას, პროექტს, ექსპერიმენტს — პროცესი უფრო ჩართულსა და ეფექტურს ხდის. ასევე მნიშვნელოვანია მასწავლებლის ენთუზიაზმი, რადგან მისი დამოკიდებულება და სიყვარული საგნის მიმართ გადამდებია.

- უნარი, რომელსაც ყველა მოსწავლე უნდა ფლობდეს....

- ყველაზე მნიშვნელოვანი არის თვითმართვადი სწავლის უნარი — ცოდნა იმისა, როგორ ისწავლოს. ამას მოიცავს კრიტიკული აზროვნება, ინფორმაციის ანალიზი, ადაპტაციის უნარი, ემოციური თვითრეგულაცია და პრობლემის გადაჭრის უნარი. ასეთი მოსწავლე დამოუკიდებელია, მოქნილი და მზად არის მომავლის გამოწვევებისთვის.

- ჩემი პროფესიის არჩევაზე ყველაზე დიდი გავლენა მოახდინა...

- ჩემზე დიდი გავლენა მოახდინა შთამაგონებელმა პიროვნებამ — ჩემმა მასწავლებელმა, რომელმაც პროფესია სიყვარულით და ენთუზიაზმით შემაყვარა.

- ასევე მნიშვნელოვანი იყო საკუთარი ძლიერი მხარეების აღმოჩენა და სურვილი, რომ პოზიტიური გავლენა მოვახდინო სხვებზე. განათლებაში ყოფნა ჩემთვის ნიშნავს მომავალ თაობაზე ზრუნვას და საზოგადოების განვითარებაში წვლილის შეტანას.