ძლიერი სიცხე საშიშია არა მხოლოდ მზის დამწვრობის გამო, არამედ არსებობს ე.წ. სითბური დაავადებები, რომელთა მიმართ ბავშვები განსაკუთრებით მგრძნობიარენი არიან.

რა ტიპის გადახურება არსებობს, რით განსხვავდებიან ერთმანეთისგან და როგორ ავიცილოთ თავიდან დროულად?

რატომ ხდება გადახურება

თერმორეგულაცია არის ორგანიზმის უნარი, შეინარჩუნოს სხეულის მუდმივი ტემპერატურა ცვალებად გარემოში. ტემპერატურის მუდმივობა მნიშვნელოვანია ცილებისა და სხვა ორგანული ნივთიერებების მეტაბოლიზმისთვის. როდესაც გარემოს ტემპერატურა იმატებს, სისხლძარღვები ფართოვდება და მათში მეტი სისხლი მიედინება. რაც ორგანიზმს ტემპერატურის ხელოვნურ დაწევაში ეხმარება. ოფლის გამოყოფა კი გადახურების თავიდან აცილებას უწყობს ხელს. სწორედ ამ ბალანსის დარღვევა იწვევს სითბურ დაავადებებს: სითბურ გამოფიტვას ან სითბურ დარტყმას, თერმულ კრუნჩხვებს. ბავშვები კი განსაკუთრებით მგრძნობიარენი არიან მათ მიმართ.

ასევე დაგაინტერესებთ - 5 ნაკლებთვალშისაცემი საფრთხე ქალაქში სიცხის დროს

სითბური გამოფიტვა

სითბური გამოფიტვა სითბური დაავადების შედარებით მსუბუქი ფორმაა. სითბური დარტყმა იმ შემთხვევაში ვითარდება, თუ სითბური გამოფიტვის დროს არანაირი ზომები არ იქნება მიღებული. გამოფიტვა ხდება მზის სხივების ხანგრძლივი ზემოქმედების ან დახუთულ ოთახში ყოფნის შედეგად.

სითბური  გამოფიტვის სიმპტომებია:

• თავის ტკივილი;
• წყურვილის ძლიერი შეგრძნება;
• უმადობა;
• არასტაბილურობის შეგრძნება და ცნობიერების მცირე დაბნეულობა;
• საერთო სისუსტე;
• ძლიერი ოფლიანობა და კანის სიფერმკრთალე;
• ზედა და ქვედა კიდურების კუნთების სპაზმი;
• მუცლის სპაზმი, გულისრევა, ღებინება, დიარეა;
• გახშირებული სუნთქვა ან გულის აჩქარება;
• ტემპერატურა - 38 ° C ან მეტი.

რა უნდა გავაკეთოთ?

• გადაიყვანეთ ბავშვი გრილ ადგილას;
• შეუხსენით ტანსაცმელი ისე, რომ თავისუფლად ისუნთქოს. გახადეთ ზედმეტი სამოსი;
• დაადეთ, ცივი საფენები ან სველი ქსოვილი, სასურველია გრილი აბაზანა;
• ასევე შეგიძლიათ წყალი შეასხუროთ და გვერდით ვენტილატორი დადგათ, რათა წყალი აორთქლდეს და გაგრილების პროცესი დაიწყოს;
• მიეცით ბავშვს ცივი წყალი.

დახმარების შემდეგ, დაახლოებით, 30 წუთის განმავლობაში ადამიანი კარგად უნდა გახდეს, წინააღმდეგ შემთხვევაში მიმართეთ ექიმს. 

სითბური დარტყმა 

სითბური დაავადების ყველაზე მძიმე ფორმაა. ბავშვის სხეული უფრო მეტ სითბოს აგროვებს, ვიდრე გამოყოფს, სხეულის ტემპერატურა კი იზრდება.

სითბურ დარტყმის სიმპტომებია:

• სხეულის მაღალი ტემპერატურა (40°C ან მეტი);
• ცხელი, წითელი, მშრალი ან სველი კანი;
• აჩქარებული, ძლიერი პულსი;
• თავის ტკივილი;
• თავბრუსხვევა;
• გულისრევა;
• დეზორიენტირებულობა;
• ჰალუცინაციები (ბავშვმა შეიძლება დაინახოს ან გაიგოს ის, რაც არ არსებობს);
• კრუნჩხვები;
• გონების დაკარგვა.

რა უნდა გავაკეთოთ?

დაუყოვნებლივ მიმართეთ სამედიცინო დახმარებას, სითბური დარტყმა სიცოცხლისთვის საშიში მდგომარეობაა. 

• გადაიყვანეთ ბავშვი გრილ ადგილას;
• გახადეთ ტანსაცმელი;
• შეეცადეთ ტემპერატურის დაწევას ცივი საფენებით ან გრილი აბაზანით.

სითბური კრუნჩხვა (კრამპი)

სითბური კრუნჩხვები - სითბური დაავადებების კიდევ ერთი ფორმაა, რომელიც შეიძლება წინ უძღვოდეს სითბურ დარტყმას. სითბური კრუნჩხვა არის კუნთების მტკივნეული სპაზმი, რომელიც შეიძლება განვითარდეს სიცხეში ფიზიკური დატვირთვის დროს ან შემდეგ. სპაზმი, როგორც წესი, ვრცელდება ფეხების, მუცლის ან ხელების დიდ კუნთებზე. ადამიანს შეიძლება ჰქონდეს ჩვეული ან მომატებული სხეულის ტემპერატურა. თუმცა, სხეულის ძირითადი ტემპერატურა არ აღემატება 40°C-ს.

რა უნდა გააკეთოთ?

• გადაიყვანეთ გრილ ადგილზე;
• მიეცით წყალი;
• ნებისმიერი ფიზიკური აქტივობის დაწყებამდე დაელოდეთ კრუნჩხვების გაქრობას;
• დაუზილეთ კუნთი დისკომფორტის შესამცირებლად;
• თუ სპაზმი ერთ საათზე მეტხანს გაგრძელდა, აუცილებლად მიმართეთ ექიმს.

როგორ ავირიდოთ თავიდან გადახურება სიცხეში?

• ჩააცვით ბავშვებს მსუბუქი ტანსაცმელი;
• მოერიდეთ ავტომობილით ხანგრძლივ მგზავრობას;
• ხშირად მიიღოს გრილი შხაპი;
• შეზღუდეთ მზეზე გატარებული დრო;
• მიეცით ბავშვს რაც შეიძლება მეტი სითხე.

წყარო:

www.cdc.gov,  uptodate.com