ცხრილი 3

წამყვანი სპეციალური მასწავლებელი

ვალდებულებები

კომპეტენციები

1) კოლეგების პროფესიულ განვითარებაზე ზრუნვა ინკლუზიური განათლების სფეროში:

• ეხმარება კოლეგებს (სპეციალურ მასწავლებლებს, ინკლუზიურ განათლებაში ჩართულ სპეციალისტებს და მასწავლებლებს) პროფესიულ განვითარებაში ინკლუზიური განათლების მიმართულებით მათი პროფესიული საჭიროებების განსაზღვრაში, პროფესიული განვითარებისთვის საჭირო რელევანტური აქტივობების/სტრატეგიების შემუშავებისა და განხორციელების  პროცესში;
• საჭიროების შემთხვევაში, რეკომენდაციებს უწევს სსსმ მოსწავლეების მასწავლებლებს, ინკლუზიურ განათლებაში ჩართულ სპეციალისტებს და მშობლებს.

• შეუძლია მასწავლებლებლების და სკოლის ინკლუზიურ განათლებაში ჩართული სპეციალისტების პროფესიული განვითარების საჭიროებების გამოკვეთა ინკლუზიური განათლების მიმართულებით;
• შეუძლია გამოვლენილი საჭიროებების შესაბამისად პროფესიული განვითარებისთვის საჭირო აქტივობების/სტრატეგიების შერჩევა სსსმ მოსწავლეთა სწავლებისა და ქცევის გაუმჯობესების მიზნით;  
• შეუძლია პროფესიული განვითარებისთვის საჭირო გეგმის შემუშავება და გეგმის განხორციელების მონიტორინგი;
• აქვს ეფექტური კომუნიკაციის უნარი -  შეუძლია კოლეგებისთვის  განვითარებაზე ორიენტირებული უკუკავშირის მიწოდება სსსმ  მოსწავლეებთან მუშაობის უნარების დახვეწასა და ცოდნის გაფართოების მიმართულებით (ფიზიკური შეზღუდვის,  ინტელექტუალური განვითარების დარღვევის;  სწავლის უნარის დარღევის;  სმენის და/ან მხედველობის დარღვევის;  მეტყველების განვითარების დარღვევის; ქცევითი და ემოციური დარღვევის მქონე მოსწავლეთა განვითარების ხელშეწყობისთვის);
• კოლეგებს ეხმარება გაიღრმავონ ცოდნა და უნარები სსსმ მოსწავლეთა  უნარების შეფასების, ინდივიდუალური სასწავლო გეგმის შედგენის, სწავლა - სწავლების სტრატეგიების განსაზღვრის, ქცევის მართვის გეგმის, ტრანზიციის გეგმის,  სწავლების უნივერსალური დიზაინის და სხვა საჭირო საკითხების მიმართულებით;
• ქმნის პროფესიულ რესურსებს - წერილობითი, ვიზუალური, ვიდეო ან აუდიომასალების სახით, ინკლუზიური განათლების მიმართულებით კოლეგების პროფესიული განვითარების მიზნით.

2) ინკლუზიური განათლების შესახებ ცოდნის გაფართოება და პრაქტიკის გაუმჯობესება:

• ეცნობა ინკლუზიური განათლების სფეროში   მიმდინარე ბოლოდროინდელ ცვლილებებს, თანამედროვე პროფესიულ ლიტერატურას და საგანმანათლებლო კვლევებს   ეროვნულ და საერთაშორისო დონეზე;
• მიღებულ ცოდნას და გამოცდილებას უზიარებს კოლეგებს სკოლის ინკლუზიური განათლების და კულტურის გაუმჯობესების მიზნით.

• აქვს ინკლუზიური განათლების სფეროში პროფესიული ლიტერატურის და თანამედროვე მეცნიერული ინფორმაციის მოძიების, გაფილტვრის და დამუშავების უნარი;
• აქვს ცოდნა ინკლუზიური განათლების პოლიტიკის, პრაქტიკის, მონიტორინგის  და მართვის შესახებ;
• იცნობს და იყენებს თანამედროვე პროფესიულ ლიტერატურას განვითარების დარღვევების, სწავლების სტრატეგიების, ქცევის მართვის, სპეციალური საჭიროებების და ინკლუზიური განათლების შესახებ;
• არსებულ ცოდნას იყენებს საკუთარი და კოლეგების პედაგოგიური პრაქტიკის გასაუმჯობესებლად;
• მუშაობისას იზიარებს და ეყრდნობა ინკლუზიურ განათლებაში არსებულ ბოლოდროინდელ სამეცნიერო საგანმანათლებლო კვლევებს;
• ქმნის პორტფოლიოს და შესაბამისად აწარმოებს მასში შემავალ დოკუმენტებს;
• შეუძლია ალტერნატიული სასწავლო გეგმებით ხელმძღვანელობა;
• პრაქტიკის პროცესში იყენებს სწავლისა და განვითარების  ძირითად თეორიებს.

3) ინკლუზიური განათლების სფეროში კვლევების ჩატარება:

• ატარებს სკოლის ან/და ადგილობრივი საზოგადოების (თემის) საჭიროების კვლევებს ინკლუზიური განათლების სფეროში, მიგნებებს იყენებს სკოლის/თემის განვითარების მიზნით;
• იკვლევს ინკლუზიური განათლების საჭიროებებსა და ბარიერებს, კვლევის შედეგებს იყენებს საუკეთესო პრაქტიკის დანერგვისა და განხორციელებისთვის.

• აქვს კვლევითი უნარები: შეუძლია საკვლევი საკითხის იდენტიფიცირება ინკლუზიური განათლების სფეროში სკოლისა და ადგილობრივი საზოგადოების (თემის) საჭიროებიდან გამომდინარე;
• ფლობს კვლევის მეთოდებს, შეუძლია კვლევის დაგეგმვა  და განხორციელება ინკლუზიურ განათლებაში არსებული საჭიროებების იდენტიფიცირებისთვის, ასევე, ინტერვენციის შედეგების შეფასება  და შესაბამისი რეკომენდაციების შემუშავება;
• შეუძლია კვლევის შედეგების გამოყენება სსსმ მოსწავლეებთან  პრაქტიკული მუშაობის დაგეგმვისა და განხორციელების პროცესისთვის.

4) ეფექტური და პოზიტიური თანამშრომლობა სხვა ორგანიზაციებთან და პროფესიონალებთან:

• გარდა სკოლისა, თანამშრომლობს ინკლუზიური განათლების სფეროში მომუშავე სხვა საგანმანათლებლო დაწესებულებებთან და ორგანიზაციებთან - საუკეთესო პრაქტიკის დასანერგად და სსსმ მოსწავლეთა სწავლის შედეგების  გაუმჯობესებისთვის;

• კომუნიკაციას ამყარებს და თანამშრომლობს სკოლის ინკლუზიურ განათლებაში ჩართულ სპეციალისტებთან, ასევე, ინკლუზიური განათლების იმ ექსპერტებთან და სხვა პროფესიონალებთან, რომლებიც მუშაობენ ინკლუზიური და სპეციალური განათლების საკითხებზე, ან/და დამატებით ინტერვენციას ეწევიან სსსმ მოსწავლესთან სკოლის გარეთ.

• შეუძლია საქმიანი და თანამშრომლობითი  კონტაქტების დამყარება სსსმ მოსწავლეთა განვითარებასა და განათლებაში ჩართულ სხვა სპეციალისტებსა და პროფესიონალებთან როგორც სკოლის შიგნით, ისე სკოლის გარეთ;
• აქვს უნარი, მკაფიოდ და რელევანტურად გამოკვეთოს სათქმელი და წარმოაჩინოს საკუთარი სკოლისა და სსსმ მოსწავლეთა ინტერესები და საჭიროებები;
• შეუძლია ისეთი ღონისძიებების, პროექტების დაგეგმვა სხვებთან თანამშრომლობის საფუძველზე, რომლებიც ხელს შეუწყობს სკოლაში ინკლუზიური განათლების განვითარებასა და სსსმ მოსწავლეთა სწავლის შედეგების გაუმჯობესებას;
• საჭიროებების შესახებ მსჯელობს და გადაწყვეტილებებს იღებს გუნდური მუშაობის პრინციპით.

5) სსსმ მოსწავლეთა ადვოკატირება, ცნობიერების ამაღლებაზე ზრუნვა და ინკლუზიური კულტურის დამკვიდრება:

• ინიცირებას უკეთებს და მონაწილეობს ინკლუზიურ სოციალურ აქტივობებში: სასკოლო/სკოლათშორის/სათემო პროექტებში;
• არის ინიციატორი, გეგმავს და სხვათა თანამონაწილეობით/ჩართულობით ახორციელებს ინკლუზიური გარემოს განვითარების ხელშემწყობ აქტივობებს;

• გეგმავს და  სხვათა თანამონაწილეობით/ჩართულობით ახორციელებს ცნობიერების ამაღლებაზე მიმართულ აქტივობებს/პროექტებს, რომლებიც ხელს უწყობს ტოლერანტობის, მრავალფეროვნების, განსხვავებულობის მიმართ მიმღებლობის და ინკლუზიური კულტურის დამკვიდრებას;
• ახორციელებს აქტივობებს, რომლებიც სსსმ მოსწავლეების და განსხვავებული საჭიროების მქონე პირების უფლებათა დაცვაზეა ორიენტირებული.

• აქვს სოციალური პროექტების დაგეგმვისა და განხორციელების უნარები;
• იცნობს და იზიარებს მდგრადი ინკლუზიური განვითარების ძირითად პრინციპებს;
• აქვს უნარი, გააზიაროს და გაავრცელოს მდგრადი ინკლუზიური განვითარების ძირითადი პრინციპები, არადისკრიმინაციული ტერმინოლოგია და ტოლერანტული დამოკიდებულება სკოლაში;
• ახორციელებს აქტივობებს სსსმ მოსწავლეებისა და სხვადასხვა სპეციალისტების, პროფესიონალების, სფეროს აქტივისტების  ჩართულობით;
• აქვს უნარი, გააზიაროს და დანერგოს, ასევე ამ პროცესში ჩართოს სხვა ადამიანები განსხვავებულობის აღიარებისა და უფლებათა დაცვაზე მიმართულ აქტივობებში.

6) სსსმ მოსწავლეთა ტრანზიციის ხელშეწყობა და პროფესიული ორიენტაცია:

• ხელს უწყობს სსსმ მოსწავლის ზოგად განათლებაში, ზოგადი განათლების საფეხურებს შორის და ზოგადი განათლების შემდგომ საფეხურზე ტრანზიციას, მის უნარებსა და ინტერესებზე მუშაობით ისგ ჯგუფთან ერთად;
• ხელს უწყობს სსსმ მოსწავლეების თვითგამორკვევას, შეფასებას და  პროფორიენტაციას;
• ამზადებს სსსმ მოსწავლეებს დამოუკიდებელი ან/და ნახევრად დამოუკიდებელი ცხოვრებისთვის.

• გეგმავს, აყალიბებს და ახორციელებს ინდივიდუალური ტრანზიციის გეგმას სსსმ მოსწავლის ერთი საფეხურიდან (ან/და სხვა საგანმანათლებლო დაწესებულებიდან) მეორეზე გადასვლის პროცესში (სკოლამდელი დაწესებულებიდან ზოგადი განათლების საფეხურზე, ზოგადი განათლებიდან პროფესიული ან/და უმაღლესი განათლების საფეხურზე, სკოლის შიგნით - დაწყებით, საშუალო და საბაზო საფეხურზე);
• შეუძლია სსსმ მოსწავლეებში პოპულარიზაცია გაუწიოს პროფესიებს და ხელი შეუწყოს მათ პროფესიულ ორიენტაციას;

• შეუძლია სსსმ მოსწავლეთა ინტერესების გამოვლენა და საბაზო აკადემიური და წინა პროფესიული უნარ-ჩვევების გამომუშავებაზე ორიენტირებული შემოქმედებითი, სპორტული და სხვა აქტივობების გამოყენება.

დამატებითი მოთხოვნები და კომპეტენციები მენტორი  სპეციალური მასწავლებლისათვის

ცხრილი 4

მენტორი სპეციალური მასწავლებელი

ვალდებულებები

კომპეტენციები

1) სკოლის ინკლუზიური განვითარების სტრატეგიის შემუშავება:

• იკვლევს და ადგენს  სკოლის ინკლუზიური განათლების საჭიროებებს და  განვითარების სტრატეგიას;

• იკვლევს და ადგენს მასწავლებელთა საჭიროებებს   და გამოვლენილი საჭიროებების გათვალისწინებით  გეგმავს სკოლის მასწავლებლების, ინკლუზიურ განათლებაში ჩართული სპეციალისტების და პრაქტიკოსი, უფროსი და წამყვანი  სპეციალური მასწავლებლების პროფესიული განვითარების ერთიან სტრატეგიას ინკლუზიური განათლების მიმართულებით.

• ფლობს და იყენებს სკოლის საჭიროებების დადგენის სხვადასხვა მეთოდოლოგიას, რაც ავლენს საჭიროებებს ინკლუზიური განათლების განვითარების მიმართულებით;
• აქვს ანალიტიკური, კვლევითი უნარები და სტრატეგიული ხედვა;
• შეუძლია სკოლის განვითარების სტრატეგიული გეგმის შემუშავება ინკლუზიური განათლების განვითარების  მიმართულებით;
• შეუძლია მასწავლებლების და სკოლის ინკლუზიურ განათლებაში ჩართული სპეციალისტების პროფესიული განვითარების გეგმის შემუშავება;
• შეუძლია ინკლუზიურ ღირებულებებზე ორიენტირებული სტრატეგიის დანერგვა და განვითარება სკოლასა და თემში.

2) კვლევის დაგეგმვა და ჩატარება:

კვლევის დაგეგმვისა და ჩატარების საფუძველზე, შედეგებზე დაყრდნობით შეიმუშავებს რეკომენდაციებს სკოლისა და თემის  დონეზე  ინკლუზიური განათლების სფეროში მიმდინარე პროცესებთან დაკავშირებით.

• აქვს კვლევითი უნარები: შეუძლია საკვლევი საკითხის იდენტიფიცირება, კვლევის დაგეგმვა და განხორციელება,  შესაბამისი რეკომენდაციების შემუშავება;
• შეუძლია სკოლის ინკლუზიური განათლების მონიტორინგის გეგმის შემუშავება და მდგომარეობის გაუმჯობესებისთვის ინტერვენციის გეგმის  შეთავაზება, ასევე ინტერვენციის შეფასება.

3) თანამშრომლობა:

ამყარებს კონტაქტებს საერთაშორისო საგანმანათლებლო დაწესებულებებთან და ორგანიზაციებთან საუკეთესო პრაქტიკის დასანერგად ინკლუზიური განათლების მიმართულებით.

• შეუძლია მოიძიოს ინფორმაცია სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციის მიერ გაწეული საქმიანობის შესახებ ინკლუზიური განათლების მიმართულებით, ასევე გლობალური პროექტების შესახებ;
• შეუძლია თანამშრომლობის მიზნის განსაზღვრა და პარტნიორული ურთიერთობების დამყარება საერთაშორისო და უცხოურ ორგანიზაციებთან  სკოლის/თემის/რეგიონის ინკლუზიური განათლების გაუმჯობესების მიზნით;
• შეუძლია ისეთი ღონისძიებების, პროექტების დაგეგმვა, რომლებიც ხელს შეუწყობს სკოლის, როგორც თვითგანვითარებადი ორგანიზაციის ჩამოყალიბებასა და განვითარებას, რაც აისახება ინკლუზიური განათლების პრაქტიკის გაუმჯობესებაზე;
• შეუძლია საქმიანი და თანამშრომლობითი კონტაქტების დამყარება;
• აქვს უნარი, მკაფიოდ გამოკვეთოს სათქმელი და წარმოაჩინოს სკოლის ინტერესები ინკლუზიური განათლების პრინციპებისა და ხედვის საფუძველზე;
• კარგად აქვს განვითარებული აკადემიური და ფუნქციური წერის უნარები.

4) კონსულტირება და მენტორობა:

საჭიროებებიდან გამომდინარე, კონსულტაციას და მენტორობას უწევს პრაქტიკოს, უფროს და წამყვან სპეციალურ მასწავლებლებს.

• კონსულტირებას და მენტორობას უწევს პრაქტიკოს, უფროს და წამყვან სპეციალურ მასწავლებლებს სსსმ მოსწავლეების აკადემიური, კოგნიტური, ემოციური, ქცევითი, კომუნიკაციური და სხვა უნარების შეფასებისა და  განვითარების ხელშეწყობისთვის;
• კონსულტირებას და მენტორობას  უწევს პრაქტიკოს, უფროს და წამყვან სპეციალურ მასწავლებლებს სსსმ მოსწავლეების ინდივიდუალური სასწავლო გეგმების შედგენასა განხორციელებაში;
• თავად ქმნის პორტფოილიოს და შესაბამისად აწარმოებს მასში შემავალ დოკუმენტებს,  ასევე კონსულტირებას და მენტორობას უწევს პრაქტიკოს, უფროს და წამყვან სპეციალურ მასწავლებლებს პორტფოლიოს წარმოებაში;
• კონსულტირებას უწევს კოლეგებს სსსმ მოსწავლის რთული ქცევის მართვის საკითხში - ქცევის ანალიზი, პრევენცია და ინტერვენცია;
• მენტორობას უწევს კოლეგებს, იმუშაონ სწავლების უნივერსალური დიზაინის საფუძველზე.