საქართველო წლების მანძილზე სეზონურ დროზე ცხოვრობდა. Etaloni.ge შეეცადა გაერკვია რატომ და რისთვის ხდება საათის ზაფხულის და ზამთრის დროზე გადაწევა. 

ალბათ, ყველამ იცის, რომ არსებობს ზაფხულის და ზამთრის დროები. მაგრამ იმისთვის, რომ ბოლომდე გავიგოთ კავშირი საათსა და წელიწადის დროებს შორის, საჭიროა გავერკვეთ როგორც ასტრონომიულ, ისე სასარტყელო დროებში. 

ასტრონომიული დრო მზით განისაზღვრება. იგი ადამიანის ჯანმრთელობისთვის ყველაზე ხელსაყრელია, რადგან ჩვენს ორგანიზმს შინაგანი რიტმი აქვს, რომელიც დღე-ღამის განმავლობაში განათებისა და ჰაერის ტემპერატურის მიხედვით იცვლება.

XIX საუკუნეში ადამიანებმა დედამიწის ზედაპირის 24 სასაათო სარტყელად დაყოფა გადაწყვიტეს. მას შემდეგ, თითოეულ ზონაში საკუთარი დრო მოქმედებს, რომელიც მეზობელი ზონისგან ერთი საათით განსხვავდება. აღსანიშნავია, რომ UTC+4 (სტანდარტული დრო მთელი წელი) არის სასაათო სარტყელი, რომელიც საქართველოს ტერიტორიაზე ვრცელდება. 

ზაფხულის და ზამთრის დრო

ზაფხულის დრო - ეს ის დროა, რომელზეც ზოგიერთი ქვეყანა ზაფხულის პერიოდში გადადის. ზაფხულის პერიოდი, როგორც წესი, მარტის ბოლო კვირას იწყება. სწორედ მაშინ სახელმწიფოები, რომელთაც გადაწყვიტეს სეზონურ დროზე იცხოვრონ, საათის ისარს ერთი საათით წინ წევენ. ოქტომბრის ბოლო კვირას კი საათის ისარს უკან აბრუნებენ და ზამთრის დროს უბრუნდებიან.

ამასთან, საქართველოს, 2005 წლის 30 ოქტომბრის შემდეგ საათის ისარი უკან აღარ გადაუწევია.

მაშინ მთავრობამ განაცხადა, რომ ზაფხულის დრო უკეთ შეესაბამება საქართველოს მოსახლეობის ბიორიტმს და ეს ის იშვიათი შემთხვევა იყო, როცა მთავრობისა და მოსახლეობის მოსაზრებები ერთმანეთს დაემთხვა. 

საქართველოსგან განსხვავებით კი ევროპის ბევრი ქვეყანა დღემდე საათის ისარს წევს. გირჩევთ, ეს  გაითვალისწინოთ, თუ ევროპაში გამგზავრებას აპრილის დასაწყისში აპირებთ. (საათის გადაწევა მარტის ბოლო კვირას ხდება).

საათის გადაწევის მომხრეები და მოწინააღმდეგეები

მსოფლიო საზოგადოება დღემდე კამათობს საჭიროა თუ არა დროის გადაწევა, რადგან მსოფლიოში კვლევები ტარდება, რომლებიც ხან ისრის გადაწევის მომხრეების და ხან მოწინააღმდეგეების სიმართლეს ამტკიცებს.

საათის ისრის გადაწევის მომხრეები აღნიშნავენ, რომ ეს ღონისძიება დღის სინათლის რაციონალურად გამოყენების საშუალებას და ენერგორესურსების ეკონომიის შესაძლებლობას იძლევა. ამ იდეის მოწინააღმდეგეები კი ამტკიცებენ, რომ სინამდვილეში არანაირი ეკონომია არ ხდება. უფრო მეტიც, მათი აზრით, საათის ისრის გადაწევა დამატებით ხარჯებს იწვევს, რადგან უნდა გადაიწიოს არა მხოლოდ საათი, არამედ სხვადასხვა მოწყობილობები (მაგალითად ელექტროენერგიის მრიცხველები).

მაგრამ, ალბათ, ყველაზე ცხარე კამათი სამედიცინო წრეებში მიდის. ზოგიერთი ექიმი ირწმუნება, რომ დროით მანიპულაცია ორგანიზმის ბიორიტმზე ნეგატიურად აისახება. სხვები კი აღნიშნავენ, რომ ერთი საათის ცვლილება დიდ როლს არ თამაშობს. 

იმ ქვეყნების მოქალაქეები, სადაც საათი იცვლება, დროის გადაწევით გამოწვეულ დაბნეულობას უჩივიან. რადგან ყოველთვის არსებობენ ისეთები, რომლებსაც ამა თუ იმ მიზეზით საათის ისრის გადაწევა ავიწყდებათ და მეორე დღეს სამსახურში აგვიანებენ.  

რატომ დაიწყეს საათის ისრის გადაწევა

საათის ისრის გადაწევა ადამიანებმა დღის სინათლის რაციონაური გამოყენებისა და ამ სახით ელექტროენერგიის ეკონომიის მიზნით დაიწყეს. რესურსების ეკონომიის აუცილებლობა კი პირველი მსოფლიო ომის დროს გაჩნდა, როდესაც საომარი მოქმედებები დიდ ხარჯებს მოითხოვდა. პიონერები კი გერმანელები იყვნენ.

რომელი ქვეყნები წევენ დღემდე საათს

2017 წლის მონაცემებით საათის ისარს მსოფლიოს 81 ქვეყანა წევს. მათ შორის, ევროკავშირის პრაქტიკულად ყველა წევრი ქვეყანა. 

აფრიკაში დროის სეზონური გადაწევა მხოლოდ ბურკინა-ფასოში, მაროკო და ნამიბიაში ხდება. სამხრეთ ამერიკაში დროით მანიპულაცია აქტუალურია ბრაზილიისთვის, ჩილესა და პარაგვაისთვის. ასევე ირანისთვის, ისრაელისთვის, იორდანიისთვის, ლიბანისთვის, კვიპროსისთვის, ფილიპინებითვის და სირისთვის. გარდა ამისა, საათის ისარს წევენ აშშ-სა და კანადაში, ასევე მექსიკაში, კუბაში, ბერმუდისა და ბაჰამის კუნძულებზე.

რაც შეეხება ავსტრალიას, ის მსოფლიოს ერთ-ერთი პირველი სახელმწიფოა, სადაც საათის ისრის გადაწევა გადაწყვიტეს, მაგრამ დღეისთვის ქვეყნის ზოგიერთი რეგიონებმა სეზონურ გადაწევაზე უარი თქვა.

საათის ისრის გადაწევის წინააღმდეგ ხმას აძლევს ევროპაც.