ზოგადად მიღებულია, რომ არსებობს სწავლის 7 სხვადასხვა სტილი, რომელიც მოსწავლეთა აღქმის ტიპებს შეესაბამება. სწავლის სტილი მიგვანიშნებს იმაზე, თუ ვის როგორ უადვილდება სწავლა. იხილეთ, თუ როგორ შეუძლია მასწავლებელს მოსწავლეთა ყურადღების მიპყრობა, მოსწავლეთა სწავლის სტილის გათვალისწინებით: 

1. სმენითი და მუსიკალური სტილი

სმენითი სწავლის სტილის მქონე მოსწავლეები უკეთ სწავლობენ მოსმენით. მათ, შესაძლოა, ჰქონდეთ მუსიკალური ნიჭი. მუსიკასა და საუბარში კარგად არჩევდნენ ნოტებსა და ტონს. ასვე უყვართ ჯგუფურად სწავლა - ისინი ასე უკეთ ითვისებენ ინფორმაციას. 

მოსწავლეებს, რომლებიც სმენითი სწავლის​ სტილს ანიჭებენ უპირატესობას ახასიათებთ: 

• კარგი სმენა, კარგად არჩევენ ნოტებს;
• მარტივად ეფანტებათ ყურადღება;
• უყვართ სხვებთან და საკუთარ თავთან ლაპარაკი და მელოდიების წამღერება.

ასეთი მოსწავლეები, შესაძლოა, მასალის უკეთ დასამახსოვრებლად, სიტყვებს ხმამაღლა კითხულობდნენ. ეს სტილი საკვანძოა მუსიკის შესწავლილას – ის მოსწავლეებს ყურადღების შენარჩუნებაში მთელი გაკვეთილის განმავლობაში ეხმარება, თუმცა, სხვა საგნების შესწავლისას სმენითი სტილი შერჩევით უნდა იყოს გამოყენებული. 

როგორ უნდა შეინარჩუნოს მასწავლებელმა გაკვეთილზე მოსწავლეების ყურადღება?

თუ მუსიკას ასწავლით, მაშინ გაგიმართლათ. მოსწავლის ყურადღების შენარჩუნებას მთელი გაკვეთილის მანძილზე შეძლებთ. სხვა გაკვეთილებზე კი აღნიშნული სტილი სიტუაციიდან გამომდინარე გამოიყენეთ. 

ამ სტილის გასაღები ხმის ტემბრია. თუ დაფაზე რაღაცას წერთ წაიკითხეთ ის ხმამაღლა. მასალის ახსნისას ეცადეთ, თქვენი თხრობის ტონი მოსწავლეებისთვის საინტერესო იყოს. შესთავაზეთ მოსწავლეებს ნაწერი ხმამაღლა წაიკითხონ. საკუთარი ხმის მოსმენა მოსწავლისთვის საინტერესოა, თანაკლასელებისთვის კი, შესაძლოა, მასალის დასამახსოვრებლად კარგი ხერხი იყოს. 

ასევე შეგიძლიათ სცადოთ შემდეგი სტრატეგიები:

• ჩაიწეროთ გაკვეთილი და შემდეგ მოსწავლეებთან ერთად მოუსმინოთ;
• სთხოვეთ მოსწავლეებს მასალა თანაკლასელებს აუხსნან;
• ეცადეთ კლასში აღმოფხვრათ ყურადღების გამფანტავი ფაქტორები.

2. ვიზუალური სტილი 

მოსწავლეებს, რომლებსაც სწავლა ვიზუალური სტილით ურჩევნიათ, მოსწონთ, როდესაც მასალას უხსნიან გრაფიკული მასალისა და დიაგრამების დახმარებით. ბავშვებს თავადაც უყვართ გრაფიკული სქემების ხაზვა. ასეთი მოსწავლეებისთვის მასალის ახსნისას ასევე გამოგადგებათ სხვადასხვა ფერებისა და ფორმების გამოყენება. 

მოსწავლეებს ახასიათებთ:

• უყვართ ხატვა;
• არიან დაკვირვებულნი;
• როგორც წესი, მათი ყურადღების გაფანტვა რთულია;
• უყვართ დაგეგმვა;
• უპირატესობას ანიჭებენ ვიზუალურ მასალას. 
  
  

როგორ შევინარჩუნოთ გაკვეთილზე სწავლის ამ სტილის მქონე მოსწავლეთა ყურადღება?

ასეთი მოსწავლეების ყურადღების შესანარჩუნებლად სასწავლო პროცესის დროს საჭიროა დიაგრამების, ნახატების, ვიზუალური პრეზენტაციების გამოყენება. ამასთან, გაითვალისწინეთ, რომ ასეთი თვალსაჩინოებები სასწავლო მასალის ათვისებაში მოსწავლეთა უმეტესობას დაეხმარება, მაგრამ არა ყველას. ამიტომ სწავლის ვიზუალური სტილი სხვა სტილებთან უნდა იყოს შერწყმული. 

გარდა ამისა, გამოიყენეთ ყურადღების მიპყრობის შემდეგი ხერხები:

• აღნიშნული მოსწავლეები წინა მერხებზე დასვით;
• სხვადასხვა ფერები გამოიყენეთ ნახატებსა და გრაფიკულ მასალაში;
• მოსწავლეებს შესთავაზეთ გააკეთონ ჩანაწერი, როდესაც მასალას ხსნით.

3. ვერბალური სტილი

სწავლის ვერბალური სტილი ზეპირი და წერილობითი მეტყველების გამოყენებას მოიცავს. მოსწავლეები, რომლებიც ამ სტილისკენ არიან მიდრეკილნი, უპირატესობას ანიჭებენ კითხვასა და წერას, სიტყვებით თამაშს. ასევე, მათ უყვართ ლექსების დაზეპირება და თავადვე შექმნა. მათ სიტყვათა დიდი მარაგი აქვთ, ესმით სიტყვების მნიშვნელობა და იყენებენ სწორ კონტექსტში. 

ბავშვს, რომლისთვისაც სწავლების ვერბალური სტილია ყველაზე მეტად კომფორტული, აქვს შემდეგი თვისებები:

• ერუდირებულია;
• უყვარს წიგნების კითხვა;
• არის კარგი მთხრობელი. 

მოსწავლეები, რომლებიც უპირატესობას ანიჭებენ ზეპირ მეტყველებას, ხშირად ხდებიან ჟურნალისტები ან მწერლები, მენეჯერები, იურისტები ან პოლიტიკოსები. 

როგორ უნდა მიიპყროს მასწავლებელმა ასეთი მოსწავლის ყურადღება?

ასეთ ბავშვებს მასალის ახსნისას შენიშვნების გაკეთება და კონცეფციების განხილვა უყვართ. მნიშვნელოვანია პედაგოგმა იცოდეს, თუ რა დამატებითი სტილის გამოყენება არის შესაძლებელი ვერბალურ სტილთან ერთად. დამატებითი სტილი კი შეირჩევა იმის მიხედვით, რამდენად კომუნიკაბელურნი არიან მოსწავლეები. ზოგიერთი მოსწავლე უპირატესობას ანიჭებს კითხვას ან წერას, სხვა კი ზეპირ მეტყველებას. ბავშვების მისწრაფებები გაითვალისწინეთ და მათი შესაძლებლობები შემდგომი განვითარებისთვის გამოიყენეთ. 

4. ლოგიკური და მათემატიკური სტილი

ხშირად, ეს მოსწავლეები კარიერას ІТ, ეკონომიკისა და სამეცნიერო კვლევების სფეროში ირჩევენ, რაც, ხშირად, გამართლებული არ არის. თვისებები:

• მოსწავლეს განმეორებადი ელემენტების ამოცნობა კარგად შეუძლია;
• სამაგალითოდ ერკვევა რიცხვებში;
• აქვს ობიექტების კლასიფიკაციის და დაჯგუფების შესაშური უნარი. 

როგორ შეინარჩუნოს მასწავლებელმა გაკვეთილზე მოსწავლეთა ყურადღება?

მათემატიკურად მოაზროვნე ბავშვები ყველაზე უკეთ სწავლობენ, როცა მათ რაიმეს ლოგიკური თვალსაზრისით უხსნიან. ეს მიდგომა ადვილად გამოსაყენებელია ზუსტ მეცნიერებებში, მაგრამ სხვა დისციპლინებში გარკვეულ ძალისხმევას მოითხოვს. 

ასეთი ბავშვებისთვის კონკრეტული თემის ახსნისას, შეეცადეთ შექმნათ სისტემა. ხოლო, თუ სირთულეებს წააწყდებით, თავად მოსწავლეებს შესთავაზეთ სისტემის დახვეწა - ეს მათთვის სასარგებლო იქნება. 



5. ფიზიკური და კინესთეტიკური სტილი

ასეთ დროს მოსწავლეებს ურჩევნიათ სწავლა ურთიერთქმედებითა და კეთებით. 

• ამჯობინებენ ხელით მუშაობას;
• მოზღვავებული ენერგიის გამო შესაძლოა მაგიდაზე თითები ათამაშონ. 
• არიან კომუნიკაბელურნი, ფიქრს მოქმედება ურჩევნიათ. 
• კითხვა და წერა მათთვის პრიორიტეტი არ არის.

როგორ შევინარჩუნოთ გაკვეთილზე მოსწავლეების ყურადღება?

მთავარია მათი ენერგიის სწორი მიმართულებით მიმართვა. გაკვეთილის დროს მათ შესვენება სჭირდებათ. თუ მასწავლებელს ამის შესაძლებლობა არ აქვს, გაკვეთილის მსვლელობისას​ მოსწავლეებისთვის როლური თამაშებისა და მოძრავი აქტივობების შეთავაზება დაეხმარება. 

ასევე მნიშვნელოვანია ფიზიკური ურთიერთქმედება. გამოიყენეთ ობიექტების მაკეტები, რომელთა შესახებაც გაკვეთილზე ისაუბრეთ. მიეცით ბავშვებს ის, რის ხელით დაჭერასაც შეძლებენ, ეს ყველაფერი კი მათ ინფორმაციის უკეთ ათვისებაში დაეხმარება. 

ასევე შეგიძლიათ გამოიყენოთ შემდეგი სტრატეგიები:

• გაკვეთილზე ფიზიკური აქტივობა წაახალისეთ;
• მოაწესრიგეთ მაგიდა, რომ ბავშვს ყურადღება არაფერმა გაუფანტოს. 

6. სოციალური და ინტერპერსონალური სტილი

მოსწავლეები, რომლებიც სწავლის სოციალური სტილისკენ არიან მიდრეკილნი, უპირატესობას ანიჭებენ თანამშრომლობას და ჯგუფურად მუშაობის ფორმებს. მათ ასევე შეიძლება ჰქონდეთ შემდეგი თვისებები:

• არიან გამოხატული ექსტროვერტები;
• კარგად ფლობენ კომუნიკაციის უნარებს. 
• არიან მგრძნობიარენი და თანაუგრძნობენ სხვებსაც. 

აღსანიშნავია, რომ სოციალური სტილი აღწერს გარემოპირობებს, რომელშიც ისინი უკეთ სწავლობენ და არა იმას, თუ როგორ აღიქვამენ მოსწავლეები ინფორმაციას. შედეგად ასეთი მოსწავლეების ჯგუფი დიდია. სოციალური სტილი აუცილებლად არ გულისხმობს, რომ მოსწავლეებს უყვართ ლაპარაკი. ზოგიერთ ბავშვს, მაგალითად უყვარს ჯგუფში სხვების მოსმენა. 

როგორ შეინარჩუნოთ მოსწავლეების ყურადღება:

გამოიყენეთ ჯგუფურად მუშაობის ფორმები და პრეზენტაციები. მაგალითად, შეგიძლიათ გამოიყენოთ მუშაობის შემდეგი ფორმები:

• ისტორიული მოვლენების ან ლიტერატურული ნაწარმოებების სიუჟეტების გათამაშება;
• მათემატიკური ამოცანების ჯგუფური მუშაობისას ამოხსნა;
• თემების ჯგუფურად განხილვა. 

ბავშვებს, რომლებსაც სწავლების სოციალური სტილი მოსწონთ, უყვართ თანაკლასელებისთვის ცოდნის გაზიარება. ამან შესაძლოა ყურადღება გაუფანტოს მოსწავლეებს, რომლებიც ინდივიდუალურ სწავლებაზე არიან ორიენტირებულნი. ეს რომ არ მოხდეს, შეეცადეთ მათი ენერგია მთელი კლასის სასარგებლოდ მიმართოთ. მიეცით მათ დავალება, მაგალითად, დამატებითი ინფორმაცია მოძებნოს თემის შესახებ და შემდეგ ჯგუფს გაუზიარონ. 

7. განმარტოებითი და ინტრაპერსონალური სტილი

მოსწავლეები, რომლებიც სწავლის განმარტობითი სტილისკენ არიან მიდრეკილნი, შესაძლოა იყვნენ, „ვიზუალები“, „აუდიალები“, „კინესტეტიკები“, მოსწონდეთ სწავლების ვერბალური ან ლოგიკური სტილი. თუ თქვენ შეძლებთ ამ სტილისკენ მიდრეკილი მოსწავლის საჭიროებების დაკმაყოფილებას, ის აუცილებლად იქნება ჩართული სასწავლო პროცესში. ასეთ ბავშვებს ხშირად აქვთ შემდეგი თვისებები:

• არიან დამოუკიდებლები;
• აქვთ თვითანალიზის უნარი;
• ხშირად არიან ჩაკეტილები;

ასეთი ბავშვები მომავალში გამოდიან მეცნიერები, მწერლები, პროგრამისტები და ა.შ. 

როგორ შეინარჩუნოს მასწავლებელმა გაკვეთილზე მათი ყურადღება? 

მასწავლებლისთვის რთულია მოსწავლის ყურადღების შენარჩუნება, რომელიც უკანა მერხზე ჩუმად ზის. მნიშვნელოვანია ასეთი ბავშვების გაკვეთილის მსვლელობაში ჩართვა. დაურიგეთ ვიზუალური მასალა ან სახელმძღვანელოები და შესთავაზეთ მასალის დამოუკიდებლად შესწავლა.

შერეული მიდგომა 

მასწავლებლისთვის მნიშვნელოვანია სწავლებისას ყველა სტილის ელემენტების გამოყენება. მაგალითად, შეგიძლიათ თითოეული გაკვეთილი სხვადასხვა სტილით ჩაატაროთ ან რამდენიმე სტრატეგია გააერთიანოთ. 

წყარო: literacyplanet.com