სიახლეები
ყველაზე პოპულარული
საინტერესო

რას მოასწავებს ოჯახისთვის, თუ ძველით ახალ წელს გატეხილი კაკალი ცარიელი აღმოჩნდება? - კალანდობის ტრადიცია გურიაში
13-01-2020
-
+


ახალ წელს საქართველოს ყველა კუთხეში ზეიმობენ, თუმცა გურიაში ეს დღესასწაული განსაკუთრებულია. აქ მას თავისი სახელიც აქვს - კალანდობა. ეს გურულების ტრადიცია და საზეიმო რიტუალია, რომელმაც საუკუნეებს გაუძლო.

როგორც ცნობილია, კალანდობა ახალი წლის პირველ დღეს ნიშნავს, თუმცა გურულებისთვის ის 14 იანვარს დგება და წმინდა ბასილის ხსენების დღეს ემთხვევა.

კალანდობის მთავარი ატრიბუტი ჩიჩილაკია, რომელიც წმინდა ბასილის წვერს განასახიერებს. ის თხილის მსხვილი ჯოხისგან მზადდება, შემდეგ მას თავზე ჯვარს უკეთებენ, კურკანტელით, ხილითა და ტკბილეულით აფორმებენ, ქვემოთ კი სუროს უფენენ.

ჩიჩილაკისთვის სუროს დაფენის ტრადიცია ბერძნულ მითოლოგიას უკავშირდება. სურო ოლიმპოს ღმერთმა დიონისეს გადააფარა, რომ მტრების ცეცხლში დაწვას გადაერჩინა. სწორედ ამიტომ გურულებს სჯერათ, რომ ჩიჩილაკზე შემოხვეული სურო სინედლესა და სიცოცხლეს უბედებს ოჯახს.

ტრადიციულ კალანდას წინ „ცხემლისჭრა“ უძღვის, როცა ოჯახის წევრი მამაკაცი ტყეში ცხემლის ხეს ჭრის და მისგან დამზადებულ შეშას ჯერ ცეცხლთან აწყობს გასაშრობად, შემდეგ კი ბუხარში შეუძახებს.

გურიაში განსხვავებული სახელი აქვს მეკვლესაც. მას აქ მფერხავი ჰქვია. მფერხავს მასპინძელი ახალი წლის ღამეს ეზოში ხვდება, ალილოს ერთად მღერიან და ერთმანეთს კალანდობას ულოცავენ. ყაბალახში გამოწყობილი მასპინძელი მფერხავს მარანთან მიუძღვება ხის გობით, რომელზეც მოხარშული ღორის თავი, ნანადირევი, ტრადიციული გურული ღვეზელი, ჩირები, ჯანჯუხა (ჩურჩხელა) და სხვა საახალწლო ნობათი აწყვია.

მარანში შესული ოჯახის უფროსი გობს მიწაზე დგამს, ჩაფს ღვინით ავსებს და წმინდა ბასილს ოჯახის კეთილდღეობას სთხოვს. ამის შემდეგ მეკვლე გობიდან კაკალს იღებს და წმინდა ბასილს ევედრება, რომ ოჯახიც კაკალივით სავსე იყოს სიკეთით.

მოგვიანებით გურულები კაკალს ტეხენ და თუ ის ცარიელი აღმოჩნდება, მათი რწმენით, ეს უბედურების მომასწავებელია, ამიტომაც მეკვლე ხელმეორედ შესთხოვს წმინდანს, რომ ოჯახი ცარიელ კაკალს არ დაამსგავსოს. ამის შემდეგ პროცესია სახლისკენ მიემართება.

კალანდობის სუფრაზე გურული ღვეზელი, საცივი, საკალანდოდ დაკლული ღორი, შავი ღვინო და კრიმანჭული შეუცვლელი კერძებია. საშობაო ღვეზელში ჩადებული კვერცხი კი გურულებისთვის ხვავის, ბარაქის, ოჯახის სიმტკიცისა და გაუტეხელობის სიმბოლოა, რასაც გურულები ყოველი მომდევნო წლისთვის იმედიანად იბედებენ.

კომენტარები


სკოლები
კლასის დამრიგებელი დიანა კაპანაძეა
სკოლის წარმომადგენლის თქმით, გაცილების საღამოზე პედაგოგებმა სიმბოლური საჩუქრები მიიღეს
აზარ გეიდაროვმა უფროსი მასწავლებლის სტატუსი მოიპოვა
სიახლეები
წირვის დასრულებამდე სამების ტაძრის ეზოში არსებულ დიდ აიაზმაში წყალკურთხევის წესი შესრულდება
მადლობა რომ მომიყევი, მე დაგეხმარები, ჩვენ აუცილებლად მოვაგვარებთ ამ საქმეს
უფრო გააქტიურდა საგანმანათლებლო სფეროც და ეს კვირა სიახლეებით საკმაოდ დატვირთული იყო
მონაწილეობის მიღება შეუძლია ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს, მათ შორის - მოსწავლეებს, სტუდენტებსა და მაგისტრანტებს
მოხარულები ვართ, რომ მათი უფლებები იქნება დაცული
საინტერესო
საზოგადოებაში არსებობს აზრი იმის შესახებ, რომ
მიეცით ასეთ მშობელს საშუალება სუფთა ფურცლიდან დაგინახოთ
პიროვნება
„ბავშვებს გააზრებული აქვთ, რომ უსწავლელად წინ ვერ წავლენ“
ეტალონი
ინტელექტ-ჩემპიონატში ჩართვა ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ნებისმიერი სკოლის მე-8, მე-9, მე-10 და მე-11 კლასის მოსწავლეს შეუძლია
ინტელექტ-ჩემპიონატში ჩართვა დმანისის მუნიციპალიტეტის ნებისმიერი სკოლის მე-8, მე-9, მე-10 და მე-11 კლასის მოსწავლეს შეუძლია
ზინიკო მოსეშვილი „ხონის ეტალონი მოსწავლე“ და 2019 წლის ფინალური კონკურსის III ადგილოსანია.
ლოლიტა კინწურაშვილი „წყალტუბოს ეტალონი მოსწავლე“ და შუალედური ფინალური კონკურსის II ადგილოსანია
ლუკა კოტორაშვილი „საგარეჯოს ეტალონი მოსწავლე“ და 2019 წლის ფინალური კონკურსის I ადგილოსანია
საზოგადოება