ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრი მარიკა ლორთქიფანიძე ბათუმში, 1922 წელს, მარიამობის დღესასწაულზე დაიბადა. შემდეგ მისი ოჯახი თბილისში გადმოსახლდა. რეპრესიების დროს მამა დააპატიმრეს, დედა სასტიკ რეჟიმს გადაურჩა და ორი შვილის გაზრდა მარტოს მოუხდა.

ბარნოვზე მაშინდელ 25-ე, მოგვიანებით 53-ე საჯარო სკოლაში სწავლობდა, შემდეგ უნივერსიტეტში ჩაბარება გადაწყვიტა. ისტორიკოსმა  ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი დაამთავრა.  1947 წლიდან მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტში უმცროს მეცნიერ–თანამშრომლად, 1956 წლიდან უფროს მეცნიერ–თანამშრომლად, 1966 წლიდან წამყვან მეცნიერ–თანამშრომლად, 1972–78 წლებში მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საქართველოს ისტორიის კათედრის გამგედ. არის ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი. 2000 წელს დააჯილდოეს ღირსების ორდენით. გამოქვეყნებული აქვს 100 სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის 10 წიგნი.

მარიკა ლორთქიფანიძე გუშინ, 8 იანვარს 95 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ცნობილია, რომ 11 იანვარს, სიონის ტაძარში სამოქალაქო პანაშვიდი გაიმართება, შემდეგ კი ლორთქიფანიძეს დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში დაკრძალავენ.