35 წელია 14 ოქტომბერი უქმე დღეა - რატომ არის სვეტიცხოვლობა მნიშვნელოვანი დღესასწაული
14-10-2026
დაკოპირებულია
-
+
სვეტიცხოვლობა (იგივე მცხეთობა) საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი და გამორჩეული დღესასწაულია, რომელიც ყოველწლიურად 14 ოქტომბერს აღინიშნება.
1991 წლიდან, ქვეყნის დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ, ეს დღე საქართველოში ოფიციალურ სახელმწიფო უქმედაა გამოცხადებული. დღესასწაულის ცენტრია მცხეთის სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი, სადაც ყოველწლიურად საზეიმო წირვა-ლოცვა და სახალხო ღონისძიებები იმართება.
დღესასწაულის რელიგიური და ისტორიული საფუძვლები სვეტიცხოვლობის დღესასწაული ერთდროულად რამდენიმე უმნიშვნელოვანეს საეკლესიო მოვლენას უკავშირდება:
კვართი საუფლოჲსა (ქრისტეს კვართი): ქრისტიანული ტრადიციის თანახმად, იესო ქრისტეს ჯვარცმის შემდეგ, მცხეთელმა ებრაელებმა - ელიოზმა და ლონგინოზმა - უფლის უნაკერო კვართი გოლგოთიდან მცხეთაში ჩამოაბრძანეს. ელიოზის დამ, სიდონიამ, კვართი გულში ჩაიკრა და სული განუტევა. იგი კვართთან ერთად დაკრძალეს, რადგან მისი ხელიდან წმინდა სამოსის გამოღება ვერავინ შეძლო.
სვეტი ღმრთივბრწყინვალე (ცოცხალი სვეტი): IV საუკუნეში, წმინდა ნინოს რჩევით, ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადების შემდეგ, მეფე მირიანმა სიდონიას საფლავზე ეკლესიის აშენება გადაწყვიტა. საფლავზე ამოსული ლიბანის ნაძვისგან შვიდი სვეტი გამოთალეს. მეშვიდე, მთავარი სვეტი ჰაერში აიწია და მხოლოდ წმინდა ნინოს ღამისთევის ლოცვის შემდეგ დაეშვა მიწაზე. ეს სვეტი სასწაულმოქმედი და მირონმდინარე გახდა, რის გამოც ტაძარსა და დღესასწაულს „სვეტიცხოველი“ ეწოდა.
ათორმეტთა მოციქულთა კრება: ამავე დღეს ეკლესია ქრისტეს 12 მოციქულის ხსენებას აღნიშნავს, რადგან მცხეთის ტაძარი სწორედ მოციქულთა სახელზეა ნაკურთხი.
ტაძრის ისტორიული და არქიტექტურული ევოლუცია დღეს არსებული სვეტიცხოვლის დიდებული ტაძარი საუკუნეების განმავლობაში ყალიბდებოდა:
IV საუკუნე: პირველი ხის ეკლესია, რომელიც მეფე მირიანის დროს აიგო.
V საუკუნე: ვახტანგ გორგასალმა ხის ეკლესიის ადგილას დიდი ქვის ბაზილიკა აღმართა.
XI საუკუნე (1010–1029 წწ.): კათოლიკოს მელქისედეკის თაოსნობითა და ნიჭიერი ხუროთმოძღვრის, არსუკიძის ხელით აშენდა დღევანდელი ჯვარ-გუმბათოვანი ტაძარი, რომელიც ქართული არქიტექტურის მწვერვალად ითვლება.
1994 წლიდან სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი შეტანილია იუნესკოს (UNESCO) მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.