სა­ქარ­თვე­ლო­ში გლო­ვა გა­მო­ცხად­და. მთავ­რო­ბის გან­კარ­გუ­ლე­ბით, ქვეყ­ნის მას­შტა­ბით ად­მი­ნის­ტრა­ცი­ულ შე­ნო­ბებ­ზე სა­ხელ­მწი­ფო დრო­შე­ბი და­ეშ­ვე­ბა - 17 მარტს სრუ­ლი­ად სა­ქარ­თვე­ლოს კა­თო­ლი­კოს-პატ­რი­არ­ქი, უწ­მინ­დე­სი­ და უნე­ტა­რე­სი, ილია II 93 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

ისეთივე განსაკუთრებული იყო ილია მეორის ცხოვრება და მოღვაწეობა, როგორიც მისი ბავშობა. იგი გაიზარდა ოჯახში, სადაც სარწმუნოებას, ლოცვასა და ზნეობრივ ღირებულებებს განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭებოდა. სწორედ ამ წლებმა იქონია მნიშვნელოვანი გავლენა მომავალში მისი პიროვნებისა და სულიერი გზის ფორმირებაზე. გთავაზობთ, რამდენიმე მნიშვნელოვან ცნობას მისი ბავშვობისა და ახალაგაზრდობის შესახებ.

ილია (ერის­კა­ცო­ბა­ში ირაკ­ლი) ღუ­დუ­შა­ურ-ში­ო­ლაშ­ვი­ლი 1933 წლის 4 იან­ვარს ვლა­დი­კავ­კაზ­ში, გი­ორ­გი სი­მო­ნის ძე ღუ­დუ­შა­უ­რი-ში­ო­ლაშ­ვი­ლი­სა და ნა­ტა­ლია იოსე­ბის ასულ კო­ბა­ი­ძის კე­თილ­მორ­წმუ­ნე ოჯახ­ში და­ი­ბა­და. უწმინდესი 3 დღისა მოუნათლავთ. უფლის სიყვარული მშობლებმა ასწავლეს. მამა, გიორგი ღუდუშაური დილაუთენია ლოცვად დგებოდა, მაშინ როცა ბავშვებს ჯერ კიდევ ეძინათ, ხოლო საღამოს შვილებთან ერთად 90-ე ფსალმუნს კითხულობდა. "90-ე ფსალმუნი ძალიან ძლიერია, ყოველი ხილული და უხილავი მტრების წინააღმდეგ და ჩვენ აუცილებლად ზეპირად უნდა გვცოდნოდა. მამაჩემი კითხულობდა ლოცვებს ზეპირად. ამთავრებდა ლოცვებს და გვასხურებდა ნაკურთხ წყალს. ჩვენ მივდიოდით დასაძინებლად და თვითონ აგრძელებდა ლოცვას". 

ბავშვობაზე საუბრისას უწმინდესი ერთ ასეთ მოგონებას იხსენებს - „ბავშვობაში ავდიოდით ღრმად ციხეზე, დედაჩემი ქადებს აცხობდა და აგვქონდა იქ, სანთელს ვანთებდით და ვიხსენებდით ჩვენს წინაპრებს. ჩემს ბავშვობაში აქ ბევრი იყო ხალხი და ახლა დაცოტავდა. როცა იყო გიორგობა, მთელი სახლი სავსე იყო მათხოვრებით, მამაჩემი არ ეძახდა დიდ ადამიანებს, მის მეგობრებს, ეძახდა მათხოვრებს. ძალიან კარგი მეგობრები ჰყავდა, მუსლიმანი ქისტები. ისინი მოდიოდნენ და მათ ჩამოსვლაზე მთელი ზეიმი გვქონდა. ჩემი მშობლები საუკეთესო ოთახში შლიდნენ ხალიჩებს, რომ მათ თავისებურად ელოცათ და ჩვენ მეორე ოთახში ვლოცულობდით ხატების წინაშე. მერე ერთად ვსხდებოდით მაგიდასთან. ხმამაღალი საუბარი ოჯახში არასდროს გამიგია".

ღუდუშაურებმა 7 შვილი ასეთ გარემოში გაზარდეს. ომის პერიოდში, ვლადიკავკაზში, ფრონტის პირა ზოლში ცხოვრობდნენ, თუმცა მძიმე ყოფას ოჯახური სიმყუდროვე არ დაურღვევია.

პატრიარქი ამბობდა, რომ უნდოდა ჩვეულებრივი ადამიანი ყოფილიყო და ზოოტექნიკოსი გამხდარიყო: „მინდოდა, ჩვეულებრივი ადამიანი ვყოფილიყავი. რიგითი ადამიანი, ეს იყო ჩემი ოცნება. მიყვარდა ბუნება, ამ შესანიშნავ გარემოში ვიზრდებოდი. მიყვარდა პირუტყვი და ვფიქრობდი, რომ სოფლის მეურნეობის მუშაკი ან ზოოტექნიკოსი გამოვიდოდი. ხანდახან მიტაცებდა მედიცინა, ვაგროვებდი რეცეპტებს, ხალხური მედიცინის დარგში“.

1952 წელს ირაკ­ლი ში­ო­ლაშ­ვი­ლი-ღუ­დუ­შა­ურ­მა ვლა­დი­კავ­კა­ზის 22-ე სა­შუ­ა­ლო სკო­ლა და­ამ­თავ­რა და სწავ­ლა მოს­კო­ვის სა­სუ­ლი­ე­რო სე­მი­ნა­რი­ა­ში გა­ნაგ­რძო, რო­მე­ლიც ზა­გორსკში მდე­ბა­რე­ობს. სა­სუ­ლი­ე­რო სე­მი­ნა­რია პირ­ვე­ლი ხა­რის­ხის დიპ­ლო­მით და­ამ­თავ­რა და, რო­გორც სა­უ­კე­თე­სო სტუ­დენ­ტი, სა­სუ­ლი­ე­რო აკა­დე­მი­ის პირ­ველ კურ­სზე ჩა­ი­რი­ცხა.

„როცა სასულიერო სემინარიაში დავიწყე სწავლა, მქონდა სურვილი ვყოფილიყავი ცოლშვილიანი მღვდელი და მინდოდა, საქართველოში სულ პატარა სოფელში მოძღვარი ვყოფილიყავი. ვოცნებობდი, რომ მიწაზე მეშრომა, როგორც შრომობს ხალხი. სტუდენტებს გვქონდა ასეთი წესი, ყოველ დილას მივდიოდით ღირსი მამა სერგი რადონეჟელის ტაძარში და თაყვანს ვცემდით, ვღებულობდით ლოცვა-კურთხევას და ამანაც იმოქმედა, ბერული გზა ამერჩია“.

1957 წლის 16 აპ­რილს, 24 წლის ასაკ­ში კა­თო­ლი­კოს-პატ­რი­არქ მელ­ქი­სე­დეკ III-ეს ლოც­ვა-კურ­თხე­ვით, თბი­ლი­სის ალექ­სან­დრე ნე­ვე­ლის ტა­ძარ­ში სა­სუ­ლი­ე­რო აკა­დე­მი­ი­ის II კურ­სის სტუ­დენ­ტი ბე­რად აღ­კვე­ცეს. ბე­რად აღ­კვე­ცის სა­ი­დუმ­ლო ეპის­კო­პოს­მა ზი­ნო­ბიმ (მა­ჟუ­გა) შე­ას­რუ­ლა და ბერს სა­ხე­ლად ილია უწო­და.

1957 წლის 18 აპ­რილს სი­ო­ნის სა­პატ­რი­არ­ქო ტა­ძარ­ში ხელ­დას­ხმულ იქნა იე­რო­დი­აკ­ვნად; 1959 წლის 10 მა­ისს წმი­და სერ­გის მო­ნას­ტრის ლავ­რა­ში მღვდელ­მო­ნაზვნად; 1960 წლის 19 დე­კემ­ბერს აღყ­ვა­ნილ იქნა იღუ­მე­ნის, ხოლო 1961 წლის 16 სექ­ტემ­ბერს არ­ქი­მან­დრი­ტის ხა­რისხში; 1963 წლის 26 აგ­ვის­ტოს და­ი­ნიშ­ნა კა­თო­ლი­კოს-პატ­რი­არ­ქის ქო­რე­პის­კო­პო­სად; 1963-1972 წლებ­ში იყო მცხე­თის სა­სუ­ლი­ე­რო სე­მი­ნა­რი­ის პირ­ვე­ლი რექ­ტო­რი; 1967 წელს გა­დაყ­ვა­ნილ იქნა აფხა­ზე­თის ეპარ­ქი­ა­ში; 1969 წელს აღყ­ვა­ნილ იქნა მიტ­რო­პო­ლი­ტის ხა­რისხში; 1977 წლის 23 დე­კემ­ბერს არ­ჩე­ულ იქნა სრუ­ლი­ად სა­ქარ­თვე­ლოს კა­თო­ლი­კოს-პატ­რი­არ­ქად. 

საგანმანატლებლო ვებ-პორტალი „ეტალონი“ მწუხარებას გამოთქვამს და სამძიმარს უცხადებს წმინდა სინოდს, საპატრიარქოს და სრულიად საქართველოს.