კვლევით დასტურდება, რომ მასწავლებლის მოლოდინი სასწავლო პროცესში უმნიშვნელოვანეს როლს თამაშობს და რომ პედაგოგის ფსიქოლოგიურ განწყობას მოსწავლეთა აკადემიური მოსწრების გაუმჯობესება შეუძლია.

1965 წელს ამერიკელმა მკვლევარებმა რობერტ როზენტალმა და ლენორა იაკობსონმა სან-ფრანცისკოში მოსწავლეებთან ექსპერიმენტი ჩაატარეს, რომელმაც სასწავლო პროცესზე ფსიქოლოგიური განწყობის გავლენა დაადასტურა. მკვლევარებმა ტესტირება ჩაატარეს, რომელთა შედეგებით სამი ჯგუფი გამოყვეს, რომლებიც უფრო ნიჭიერები აღმოჩნდნენ და თანაკლასელებზე ​ მაღალი IQ-ს ​დონე ჰქონდათ. სინამდვილეში კი, ექსპერიმენტის პირობებით, ბავშვები შემთხვევითი შერჩევის მეთოდით აირჩიეს. მაგრამ მათი მასწავლებლებისთვის ეს არ უთქვამთ, გამოაცხადეს, რომ ისინი განსაკუთრებული შესაძლებლობების მქონე, გამორჩეული და ნიჭიერი ბავშვები იყვნენ.

მასწავლებლებზე დაკვირვებისას მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ მასწავლებლები ამ მოსწავლეების მიმართ უფრო მეტ ყურადღებას იჩენდნენ, უზრუნველყოფდნენ მათთვის მეტ თავისუფლებას, ცდილობდნენ შთაგონებას და გაკვეთილების შემდეგ მათთან მეტ დროს ატარებდნენ. როდესაც მოსწავლეებს მასალის ათვისებისას პრობლემები შეექმნათ, მასწავლებელი მიიჩნევდა, რომ პრობლება არა მოსწავლეში, არამედ სწავლის მეთოდში მდგომარეობდა. წლის ბოლოს ტესტირების შედეგებმა წინა წელთან შედარებით აკადემიურ მოსწრებაში ნახტომი აჩვენა. შემდგომში აღნიშნულ ფენომენს მკვლევარებმა პიგმალიონის ეფექტი უწოდეს.

იგი აჩვენებს, რომ ჰოპოთეზის რწმენის ან ინფორმაციის სანდოობის შემთხვევაში ადამიანი გაუცნობიერებლად მოქმედებს ისე, რომ მოსალოდნელი შედეგები მიიღოს და ამით ჰოპოთეზას ამტკიცებს. აღნიშნული ეფექტი ფსიქოლოგიაში თვითქმნად წინასწარმეტყველებას მიეკუთვნება.

როგორც ექსპერიმენტი აჩვენებს, თუ პედაგოგი მოსწავლისგან კარგ შედეგებს ელოდება, ამას აკადემიური მოსწრების ამაღლება შეუძლია. აღნიშნული ფენომენი მასწავლებლისა და მოსწავლის სწორი ურთიერთქმედების შედეგია, რომელიც ნაყოფიერ საგანმანათლებლო პროცესს უზრუნველყოფს. კარგი შედეგების მოლოდინისას მასწავლებელთა ქცევა იცვლება, ისინი ხდებიან უფრო მეგობრულნი და მოსწავლეებთან ურთიერთობისას მეტად მომთმენნი, ცდილობენ შთაგონებას, იყენებენ სწავლების მრავალფეროვან მეთოდებს. ასეთ მიდგომას შეუძლია მოსწავლეებს მასწავლებლისადმი კეთილგანწყობა შეუქმნას და საკუთარ თავზე პოზიტიური სურათი ჩამოუყალიბოს. მაღალი შედეგების მოლოდინი ეს არის ფსიქოლოგიური განწყობა, რომელსაც სასწავლო პროცესის გაუმჯობესება შეუძლია.