სახალხო დამცველის ანგარიშში, რომელიც პარლამენტს წარედგინა, სკოლამდელი განათლების მიმართულებით არაერთ გამოწვევაზეა საუბარია, მათ შორის ბილინგვური განათლების, ასევე კედრების დეფიციტის მიმართულებით. 

2025-2026 სასწავლო წელს ბილინგვური განათლების პროგრამაში ჩაერთო 8 სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულება, თუმცა „ქვემო ქართლისა და სამცხე-ჯავახეთის რეგიონში მოქმედ სკოლამდელ დაწესებულებებში ჩატარებულმა შეხვედრებმა ბილინგვური განათლების დანერგვის პროცესში არაერთი გამოწვევა გამოავლინა. არაერთგვაროვანია სკოლამდელი დაწესებულებების პრაქტიკა, რაც, მათ შორის, შესაბამისი კადრების დეფიციტითაც არის გამოწვეული“.

ომბუდსმენი საუბრობს იმაზე, რომ ბილინგვურ განათლებაში ჩართული სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებებში, ერთიანი სასწავლო პროგრამის არარსებობა მნიშვნელოვან გამოწვევად რჩება.

„ბილინგვური განათლების სპეციალისტები მუშაობენ ცალკე პროგრამის მიხედვით, რომლის შესახებ ინსტრუქციებს იღებენ სსსიპ მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნული ცენტრისგან, მშობლიურენოვანი აღმზრდელები კი - ცალკე პროგრამით. აღნიშნული განსხვავება პრაქტიკაში ხელს უშლის სასწავლო პროცესის თანმიმდევრულად და კოორდინირებულად წარმართვას“, - ნათქვამია დოკუმენტში.

სახალხო დამცველის აპარატის მიერ ეროვნული უმცირესობებით კომპაქტურად დასახლებულ მუნიციპალიტეტებში მდებარე სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებებში განხორციელებული ვიზიტების შედეგად გამოიკვეთა, რომ ხშირ შემთხვევაში ბილინგვური განათლების სპეციალისტი ბავშვებთან კვირაში მხოლოდ ორი დღის განმავლობაში მუშაობს და აქტივობებს სრულად ქართულ ენაზე ატარებს, ხოლო დანარჩენ დღეებში საგანმანათლებლო პროცესს მშობლიურენოვანი აღმზრდელი უძღვება. საგულისხმოა, რომ საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს ინფორმაციით, მომზადებულია და სომხურ და აზერბაიჯანულ ენებზე ნათარგმნია გზამკვლევი „წიგნიერების უნარების განვითარება ორ ენაზე“, რომელიც განკუთვნილია როგორც მშობლიურენოვანი, ისე ქართულენოვანი აღმზრდელებისა და აღმზრდელ-პედაგოგებისთვის და მოიცავს რეკომენდაციებს ერთობლივი საქმიანობის დაგეგმვისა და განხორციელებისათვის. სამინისტროს განცხადებით, გზამკვლევის დაბეჭდვა და ბაღებში გავრცელება დაგეგმილია, ხოლო პარალელურად მიმდინარეობს საგანმანათლებლო პროცესის ერთობლივად დაგეგმვის ნიმუშებისა და რეკომენდაციების შემუშავება, რაც მომავალში საფუძვლად უნდა დაედოს ბილინგვური კურიკულუმის შექმნას, რომლის დანერგვაც საშუალოვადიან პერსპექტივაში, 2027-2028 სასწავლო წლისთვის იგეგმება.

ადრეული და სკოლამდელი განათლების კონტექსტში ასევე პრობლემურია შესაბამისი დაწესებულებების ტერიტორიული მისაწვდომობა. ამაზე მიანიშნებს ეროვნული უმცირესობებით კომპაქტურად დასახლებული სოფლების ნაწილში ბაღების არარსებობა. მაგალითად, წალკის მუნიციპალიტეტში დღეის მდგომარეობით ფუნქციონირებს 8 საბავშვო ბაღი, რომელიც ხელმისაწვდომია წალკის, ასევე, წალკის მუნიციპალიტეტის 22 სოფელში/დაბაში მცხოვრები ბავშვებისთვის. დამატებით, ასევე აშენებულია ორი საბავშვო ბაღი, რომელიც ხელმისაწვდომი იქნება ეროვნული უმცირესობებით დასახლებულ 6 სოფელში/დაბაში მცხოვრები ბავშვებისთვის. 1358 თუმცა, საგულისხმოა, რომ ახალაშენებული ორი ბაღის ამოქმედების შემდეგაც ეთნიკური უმცირესობებით დასახლებულ 14 სოფელში/დაბაში ბავშვებს კვლავ არ ექნებათ წვდომა სკოლამდელი განათლების აღზრდის დაწესებულებებზე. მსგავსი მდგომარეობაა სხვა არაერთ მუნიციპალიტეტში. ეროვნული უმცირესობებით დასახლებულ ისეთ სოფლებში მცხოვრები აღსაზრდელებისთვის, სადაც სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულება არ ფუნქციონირებს, მნიშვნელოვანია, მათი ახლომდებარე სოფლებში ტრანსპორტირება მუნიციპალურ დონეზე იყოს შესაძლებელი. თუმცა, სამწუხაროდ, ასეთი შესაძლებლობა ბავშვებს ეროვნული უმცირესობებით კომპაქტურად დასახლებული მუნიციპალიტეტების უმრავლესობაში არ აქვთ.