სიახლეები
ყველაზე პოპულარული
რჩევები, ინტერვიუ

მავნე ჩვევები, პირადი ურთიერთობები - როგორ მივაწოდოთ გარდატეხის ასაკში მყოფს რჩევა სწორად
11-10-2018
-
+


გარდატეხის ასაკის სირთულეები ყველასთვის ცნობილია. ამ პერიოდში მოზარდი საკუთარი თავის იდენტიფიცირებას და დამოუკიდებლობის დემონსტრირებას ცდილობს. შესაბამისად, პროტესტი თუ წინააღმდეგობა ოჯახში ბუნებრივ მოვლენად იქცევა ხოლმე. მშობელს კი, რომელიც შვილის უსაფრთხოებასა და წარმატებაზე ზრუნავს, კითხვა უჩნდება - როგორ მიაწოდოს მოზარდს რჩევა ისე, რომ მან სწორად გაიგოს? ამ თემაზე Etaloni.ge-ს ფსიქოლოგი ქეთი მესხიშვილი ესაუბრა. 

- რას ნიშნავს გარდატეხის ასაკი და რა სირთულეებს აწყდებიან ამ პერიოდში მოზარდის მშობლები?


- გარდატეხის ასაკი გარდმავალი პერიოდია პიროვნების ჩამოყალიბების გზაზე, ამიტომ მას სირთულეებიც ახლავს ხოლმე. მშობლებისთვის იმ უეცარი ცვლილებების გაგება, რომლებსაც საკუთარ შვილებში ხედავენ, ყველაზე რთულია. თუმცა, აღსანიშნავია, რომ ეს ყველასთან გასხვავებულად მიმდინარეობს. მაგალითად, ერთ დროს დამყოლი და მშვიდი ბავშვი შესაძლოა ჯიუტი და ფეთქებადი გახდეს და მშობლების მიმართ ძლიერი წინააღმდეგობა გაუჩნდეს. ეს ეტაპი იმპულსური და რადიკალური ქცევით გამოირჩევა. იმდენად დიდია მოზარდში დამოუკიდებლობისაკენ სწრაფვისა და აღიარების სურვილი, რომ ეს სარისკო ქცევასთან ხდება ხოლმე დაკავშირებული. მშობლებისთვის ამ დროს ზღვარის გავლება რთულია, თუ როდის უნდა ჩაერიოს და როდის - არა? რისი უფლება უნდა მისცეს შვილს და რისი - არა? ალბათ ეს ის კითხვებია, რომლებიც ამ დროს ყველაზე ხშირად უტრიალებს მშობელს თავში.

- სწორედ ამ კითხვების ფონზე, როგორი ურთიერთობა უნდა დაამყაროს მშობელმა გარდატეხის ასაკში მყოფთან? 

- მშობელი უნდა იყოს თანმიმდევრული, გულწრფელი და თანამშრომლური, თუმცა არ უნდა დაავიწყდეს, რომ მშობელია და შვილზე პასუხისმგებლობა აქვს. ამ ასაკში მოზარდები ცდილობენ ოჯახისაგან შორს იყვნენ და მშობლებმა აუცილებლად წესები უნდა დაუწესონ. მუდმივად შენიშვნების მიცემის მდგომარეობას და ჩხუბს, რომელიც სხვადასხვა თემას ეხება, უარესი შედეგი მოაქვს. ამიტომ აუცილებელია საკითხის განსაზღვრა, რის შემდეგაც ბავშვმა იცის რა აქვს ნებადართული, რა დრომდე და ა.შ.

- სიმკაცრე ან ყველაფრის დათმობა-რა მინუსები აქვს ურთიერთობის ამ ორ ვარიანტს? 


- არც მუდმივი აკრძალვა და არც ყველაფრის ნებადართულობა კარგი არ არის. როდესაც მშობელი მუდმივად რაღაცას უკრძალავს შვილს, მას დიდი აგრესია უჩნდება, რომლის შეკავებაც ვერ ხდება და თუ სახლში არა, გარეთ აუცილებლად გამოვლინდება. გარდატეხის ასაკში მოზარდი დამოუკიდებლობის მოპოვებას ისედაც ცდილობს, ამიტომ მუდმივი აკრძალვა გამართლებული არავითარ შემთხვევაში არაა. საჭიროა კონსტრუქციული დიალოგები, აზრების გაცვლა, ემოციების გაზიარება. რაც უფრო მეტად გამოხატავს მოზარდი საკუთარ შეხედულებებს, მით ნაკლებია იმის შანსი, რომ სარისკო ქცევას მიმართოს. რაც შეეხება მუდმივი დათმობის რეჟიმს, მშობლისთვის ესეც საშინელებაა. ზოგჯერ ჰგონიათ რომ შვილს ამით სირთულეებს აარიდებენ, რადგან კონფლიქტური გარემო არ შეიქმნება, მაგრამ ასე - არაა. 

მოზარდობის ასაკის წარმატებით გადასალახად, როგორც უკვე აღვნიშნეთ, წესები აუცილებელია. ეს მოზარდს, პირიქით, ეხმარება. მაშინაც კი როდესაც მოზარდი ამ წესების არსებობას აპროტესტებს, ის ამით საკუთარ აზრს აფიქსირებს, ხვდება მშობლის, როგორც ავტორიტეტის მოსაზრებას და უჩნდება გარკვეულობის განცდა, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია. პირობითად - თუკი გარდატეხის ასაკში შვილი „გადის ოჯახიდან”, ანუ ავტორიტეტების ძიებას ოჯახის გარეთ იწყებს, შემდეგ ის ისევ „ბრუნდება ოჯახში“, როდესაც სახლში მისი მშობლები ავტორიტეტს მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში ინარჩუნებენ. ყველა ოჯახმა წესები და პირობები ინდივიდუალურად უნდა შეიმუშაოს, რომლის გათვალისწინებაც აუცილებელი იქნება და რომლის შესრულების პასუხისმგებლობას მხოლოდ შვილებს კი არ მოსთხოვენ, არამედ თავადაც გაითვალისწინებენ.

- როგორც წესი, გარდატეხის ასაკში მყოფნი ყველანაირ რჩევას უარყოფითად იღებენ. ეს ეხება გარეგნობას, მავნე ჩვევებს, კარიერას თუ პირად ურთიერთობებს. როგორ უნდა მიაწოდოს მშობელმა შვილს რჩევა ამ პერიოდში, რომ მან სწორად მიიღოს? 

- გარდატეხის ასაკში არა მხოლოდ ფსიქოლოგიური, არამედ ძალიან სერიოზული და მნიშვნელოვანი ფიზიოლოგიური ცვლილებები მიმდინარეობს. შესაძლოა მოზარდს მისი გარეგნული ცვლილება არ მოსწონდეს, მითუმეტეს  ამაზე ვინმეს მითითება. გარდა ამისა, მათი ემოციური რეაქცია იმ ჰორმონალურ ცვლილებებსაც უკავშირდება, რაც მათში მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში მიმდინარეობს. 

გარდატეხის ასაკისათვის მოზარდის წინააღმდეგობრივი მდგომარეობა ძალიან ჩვეულებრივია, ამიტომ ეს არ უნდა გაგვიკვირდეს. ამ პერიოდში მათ სურთ თავად მიხვდნენ და თავად გადაწყვიტონ. ურთიერთობებისა და ზოგადად, დამოკიდებულებების გამორკვევის რეჟიმში იმყოფებიან. ყველაფერი ამის გათვალისწინებით, ზრდასრულებმა მეტი პატივისცემა უნდა გამოხატონ, როდესაც მოზარდი საკუთარ აზრს აფიქსირებს და რჩევების მიცემის ნაცვლად, უბრალოდ, კითხვები დაუსვან და პასუხები მოისმინონ. მხოლოდ მაშინ ურჩიონ, როდესაც ამას მოზარდი სთხოვს და არა მაშინ, როდესაც თავად მოისურვებენ საკუთარი სურვილების დასაკმაყოფილებლად.  

- და ბოლოს, რა პერიოდამდე გრძელდება ეს ასაკი და რამდენად სწორია ამ დროს შვილისთვის დამოუკიდებლობის მინიჭება?

- ეს ასაკი 12-დან 18-19  წლამდე გრძელდება. სრულად არა, რა თქმა უნდა, მაგრამ გარკვეული დოზით დამოუკიდებლობა მოზარდისათვის აუცილებელია. ის სულ მცირე იმას მაინც უნდა გრძნობდეს, რომ მას საკუთარი თავი ეკუთვნის და რომ ის მიღებულია როგორც პიროვნება. მისი დამოუკიდებლობის ხარისხი უნდა გაიზარდოს საკუთარ თავთან ურთიერთობაში და მშობელი მის პირად სივრცეში არ უნდა ჩაერიოს. 

კომენტარები


სკოლები
სკოლის აღსაზრდელებმა ბავშვთა უფლებების თემაზე პოსტერი მოამზადეს
სპექტაკლში მე-8 და მე-9 კლასის მოსწავლეები მონაწილეობდნენ
სკოლაში ინტელექტ-ჩემპიონატის შესარჩევი ტური გაიმართა
ბაღდათის N1 საჯარო სკოლაში გალაქტიონის იუბილესადმი მიძღვნილი გაკვეთილი ჩატარდა
სიახლეები
მშობლებს კარგად უნდა ჰქონდეთ გააზრებული ის როლი და გავლენა, რაც მათ  თავიანთ შვილებთან დაკავშირებით აქვთ
ცვლილება განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის დირექტორის ბრძანებით ხორციელდება
პარლამენტის ბიუროს 10 დეკემბრის სხდომაზე „ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა 
ჯერ ისევ განსახილველია უნივერსიტეტისთვის მობილობის უფლების მინიჭების საკითხი
საინტერესო
მოდით, გადავხედოთ, როგორ მორთეს ნაძვის ხე ქართველმა ვარსკვლავებმა
ახალი წლის მოახლოვებასთან ერთად ბაღებსა და სკოლებში ჯადოსნური ღონისძიებები იგეგმება 
ამ თემაზე ბრაზილიელმა მხატვარმა მილტონ ომენამ იმუშავა
თუ გსურს, რომ ბავშვი კომუნიკაბელური იყოს და ჰქონდეს სოციალური უნარები, აჩუქეთ მას ძაღლი"
ბავშვები ჟრიამულისა და ხალისის ადამიანები არიან
ეტალონი
ყველაზე დიდი რამ, რაც შეგიძლია ადამიანს მისცე, არის ის, რაც მე ეტალონმა მომცა - სტიმული. 
ინტელექტ-ჩემპიონატში აბაშის მუნიციპალიტეტის გამორჩეული ახალგაზრდები მონაწილეობდნენ.
ამჯერად, „აბაშის ეტალონი მოსწავლე“ გამოვლინდება
„ეტალონზე კარგი პროექტი სასკოლო განათლების შემოწმებისთვის არ არსებობს
აბაშის საგანმანათლებლო რესურსცენტრში ინოვაციური საგანმანათლებლო პორტალის
საზოგადოება